Zaktualizowano: 6 dni temu
Rumień na twarzy to jeden z kluczowych objawów skóry naczyniowej. Podobnie jak nadwrażliwość, charakteryzuje się różnym stopniem nasilenia i czasem trwania. Rumień to przede wszystkim silne zaczerwienienie skóry twarzy (najczęściej policzków i nosa), a także szyi czy dekoltu. Poza różowym bądź czerwonym zabarwieniem zmianom mogą towarzyszyć dyskomfort, kłucie, pieczenie i uczucie ściągnięcia skóry.
Czym jest rumień?
Rumień towarzyszy głównie osobom ze skórą naczyniową. Może występować niezależnie od płci, choć nieco częściej obserwuje się go u kobiet, a najczęściej u osób z I i II fototypem skóry. Skóra z objawami rumienia bywa często skórą wrażliwą, silniej narażoną na uszkodzenia i przesuszenie.
Zmiany rumieniowe nie mają określonego czasu trwania. Początkowo mogą być przemijające (napadowe zaczerwienienie, tzw. flushing), jednak z czasem rumień może się utrwalać. Zmiany wywołane przez rozszerzanie się naczyń krwionośnych zauważalne są najczęściej na twarzy (okolice nosa i policzków), jak również na szyi i górnej partii klatki piersiowej.
Niestety, w niektórych przypadkach wzmożona reaktywność naczyniowa może prowadzić do trądziku różowatego – o tym, kiedy w jego leczeniu rozważa się leki ogólne, więcej w artykule „Leczenie ogólne trądziku różowatego - kiedy rozważa się terapię systemową?”. Skóra naczyniowa występować może również u osób z łojotokowym zapaleniem skóry lub innymi typami zapaleń skóry.
Gdzie występuje rumień?
Rozbudowany układ naczyniowy skóry twarzy składa się z ogromnej liczby naczyń w przeliczeniu na jednostkę objętości skóry. Pojemność łożyska naczyniowego w obszarze twarzy jest więc znacznie większa niż w pozostałych obszarach ciała. Również silne unerwienie naczyń skórnych oraz płytkie umiejscowienie splotu naczyniowego podbrodawkowego wpływają na większą skłonność skóry twarzy do występowania rumienia.
Rumień występuje najczęściej w obszarach rumieniowych ciała (ang. blush area, flushing region), do których zaliczane są okolice twarzy, szyi i dekoltu.
Zmiany początkowo mogą być nietrwałe, przemijające, jednak z czasem ich trwałość może się zwiększać – dodatkowo mogą pojawić się rozszerzone, prześwitujące przez naskórek naczynka splotu podbrodawkowego, czyli teleangiektazje.
Przyczyny powstawania rumienia
Czynników odpowiadających za powstawanie rumienia może być wiele. Do najczęstszych zaliczamy:
Czynniki fizyczne
nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV,
nadmierne nagrzewanie (sauna, solarium, gorące kąpiele, wysoka temperatura powietrza),
ekspozycja na bardzo niskie temperatury (mróz, silny, zimny wiatr),
częste zmiany temperatury.
Przyjmowane leki
leki rozszerzające naczynia krwionośne: nitrogliceryna, kwas nikotynowy, statyny, glikokortykosteroidy, inhibitory acetylocholiny,
witamina PP,
leki stosowane miejscowo: retinoidy, glikokortykosteroidy.
Składniki zawarte w produktach spożywczych
sery i inne produkty mleczne,
produkty zawierające tyraminę i histaminę (sery pleśniowe, tuńczyk, makrela, łosoś),
produkty zawierające glutaminian sodu, azotyny i siarczany,
ostre przyprawy, takie jak chili, pieprz, ostre sosy, produkty z kapsaicyną,
owoce: cytrusy, śliwki, banany, figi,
rośliny strączkowe: fasola, groch, bób,
herbata, kawa,
alkohol.
Czynniki chemiczne
produkty na bazie alkoholu,
aceton,
środki zapachowe,
produkty zawierające mentol,
środki złuszczające i ściągające.
Inne czynniki
Na powstawanie rumienia mogą wpływać również:
palenie papierosów,
zaburzenia żołądkowo-jelitowe (hipochlorhydria, zakażenie Helicobacter pylori),
silny stres emocjonalny,
zaburzenia procesów metabolicznych,
stany chorobowe z towarzyszącą gorączką,
zmiany hormonalne (ciąża, menopauza),
przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej,
choroby ogólnoustrojowe: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca,
stany alergiczne,
częsty kontakt z wodą chlorowaną i twardą,
przebyte operacje usunięcia jajników lub jąder.
Rodzaje rumienia
Rumień na twarzy może różnić się w zależności od umiejscowienia i przyczyny występowania. Wyróżniamy kilka rodzajów rumienia:
rumień różowaty – poza zaczerwienieniem pojawiają się również grudki i krostki, a w cięższych przypadkach mogą wystąpić zmiany przerostowe nosa,
rumień wielopostaciowy,
rumień łojotokowy,
rumień posterydowy,
rumień kontaktowy,
rumień w kształcie motyla,
rumień zakaźny,
inne rodzaje – w zależności od przyczyny zmiany mogą różnić się od siebie, szczególnie gdy przyczyną rumienia są choroby ogólne organizmu.
Diagnostyka rumienia na twarzy
Rumień, szczególnie stale utrzymujący się, należy skonsultować z lekarzem dermatologiem. Zmiany te skonsultować można również z lekarzem alergologiem, lekarzem zajmującym się medycyną estetyczną lub kosmetologiem.
Diagnostyka zmian rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu z pacjentem, który ma za zadanie określić możliwe przyczyny problemu. Pacjent może zostać poproszony m.in. o informacje na temat stylu życia, diety oraz przyjmowanych leków. Podczas badania zmiany szczegółowo ogląda się za pomocą dermatoskopu. W przypadku nietypowych zmian zalecona może zostać szersza diagnostyka, która pozwoli nie tylko na określenie typu zmiany, ale również przyczyny jej występowania.
Leczenie rumienia na twarzy
W zależności od przyczyny leczenie rumienia może być różne. Jeżeli za powstawanie rumienia odpowiadają choroby ogólnoustrojowe, w pierwszej kolejności należy rozpocząć diagnostykę oraz leczenie choroby podstawowej.
Jeśli jednak rumień stanowi jedynie problem estetyczny, można wdrożyć leczenie dermatologiczne (maści oraz kremy zmniejszające widoczność naczyń krwionośnych). Najskuteczniejszą metodą w przeciwdziałaniu rumieniowi są jednak zabiegi laserowe, pozwalające zamknąć rozszerzone naczynia krwionośne.
Domowe metody postępowania przy rumieniu
Leczenie rumienia domowymi sposobami zazwyczaj nie przynosi widocznych efektów. Stosowanie ziołowych okładów (zielona herbata, miłorząb japoński) w miejscu zaczerwienienia może jedynie złagodzić świąd i nieco zmniejszyć zaczerwienienie skóry. Warto natomiast pamiętać, że w przypadku rumienia konieczna jest stała odbudowa bariery hydrolipidowej.
Do substancji oraz składników aktywnych stosowanych w pielęgnacji skóry naczyniowej można zaliczyć:
witaminy (C, K, B3), siarczan dekstranu, retinaldehyd,
alantoinę, rutynę, escynę, D-pantenol (prowitaminę B5), flawonoidy oraz antocyjany,
kwasy PHA, takie jak kwas laktobionowy i glukonolakton,
wyciągi roślinne (m.in. z ruty zwyczajnej, kasztanowca, zielonej herbaty, arniki górskiej oraz miłorzębu japońskiego),
oleje (np. z migdałów słodkich, rumianku rzymskiego, melisy, szałwii, róży, cyprysu oraz sandałowca),
a także składniki, które wzmacniają płaszcz hydrolipidowy skóry, takie jak ceramidy.
Warto jednak pamiętać, że składniki kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji skóry naczyniowej działają głównie profilaktycznie i wspomagająco w redukcji nadreaktywności skóry.
Zapobieganie rumieniowi
Aby zminimalizować powstawanie zmian, należy pamiętać o odpowiedniej ochronie przeciwsłonecznej. Osoby ze skórą naczyniową lub wrażliwą powinny również systematycznie stosować kremy i maści odbudowujące.
Unikanie drażniących i mocno złuszczających produktów również może pomóc w zapobieganiu powstawaniu zmian. Nie zaleca się stosowania peelingów mechanicznych i zabiegów na bazie silnych kwasów.
Jeżeli rumień wywołują wymienione wyżej produkty spożywcze, należy wyeliminować je z codziennej diety lub przynajmniej ograniczyć ich spożycie.
Zabiegi zmniejszające rumień
Zabiegi kosmetologiczne, które mogą pomóc w zwalczaniu rumienia, to m.in.:
W laseroterapii stosuje się skoncentrowane światło, które dociera do naczyń krwionośnych w skórze. Dzięki temu energia świetlna jest absorbowana przez hemoglobinę, co prowadzi do zamknięcia naczynek i redukcji widoczności rumienia.
Zabieg zazwyczaj trwa od 15 do 30 minut, w zależności od obszaru ciała. Po nałożeniu żelu chłodzącego pacjent otrzymuje okulary ochronne, a następnie określony obszar skóry poddawany jest działaniu lasera. Po zabiegu może pojawić się niewielkie zaczerwienienie lub pieczenie skóry, które ustępuje w ciągu kilku godzin.
Zabiegi z użyciem ultradźwięków
Ultradźwięki poprawiają mikrokrążenie i wspomagają procesy regeneracyjne w skórze. Dzięki wprowadzaniu substancji aktywnych (np. ekstraktów roślinnych lub witamin) ultradźwięki mogą pomóc w redukcji stanu zapalnego oraz wzmocnieniu ścianek naczyń krwionośnych.
Zabieg polega na przemieszczaniu po skórze urządzenia emitującego ultradźwięki. Cały proces jest bezbolesny i trwa zazwyczaj 30–60 minut. Po zabiegu skóra może być delikatnie zaczerwieniona, ale zabieg nie wymaga czasu na regenerację.
Zabiegi chemiczne (peelingi chemiczne)
Peelingi chemiczne pomagają złuszczyć martwy naskórek, co stymuluje regenerację skóry oraz poprawia jej wygląd. Substancje czynne, takie jak kwasy (np. kwas salicylowy lub migdałowy), mogą pomóc w redukcji stanu zapalnego i wzmocnieniu naczyń.
Po oczyszczeniu skóry nakłada się na nią kwas, który pozostawia się na określony czas w zależności od rodzaju peelingu. Po zabiegu skóra może być podrażniona i zaczerwieniona, co zwykle ustępuje po kilku dniach. Wskazane jest stosowanie odpowiednich preparatów nawilżających oraz unikanie słońca przez kilka dni po zabiegu.
Często zadawane pytania
Gdzie najczęściej występuje rumień?
Rumień pojawia się najczęściej na twarzy, w okolicach policzków oraz nosa. Zdarza się, że zmiany pojawiają się również na szyi oraz dekolcie.
Czy rumień jest dziedziczny?
Skłonność do rumienia może być uwarunkowana genetycznie. Częściej jednak dziedziczne są choroby sprzyjające nadmiernemu rozszerzaniu się naczyń krwionośnych, które powodują rumień.
Czy rumień może występować u kobiet w ciąży?
Tak. Rumień w ciąży może wynikać ze zmian hormonalnych, ale bywa też objawem infekcji, dlatego aby uniknąć powikłań i nie narażać płodu, należy skonsultować się z lekarzem.
Czy rumień może występować u niemowląt?
Rumień u niemowląt jest częstym zjawiskiem. Jeżeli nie towarzyszą mu dodatkowe objawy, zwykle nie wymaga leczenia.
